Energietransitie in de recreatie

Alles over de energiebesparingsplicht én informatieplicht per 1 juli 2019

Op deze pagina treft u alle informatie aan over de energiebesparingsplicht en meldplicht op basis van artikel 2.15 van het Activiteitenbesluit Wet Milieubeheer. Circa 125.000 ondernemingen in Nederland vallen hieronder, waaronder ook veel recreatieondernemingen.

Voorgeschiedenis

Sedert 1993 staat in het Activiteitenbesluit van de Wet Milieubeheer dat ondernemingen energiebesparingsmaatregelen moeten nemen voor zover zij een energieverbruik hebben van 50.000 kWh aan elektra of meer dan 25.000 m3 aardgas(equivalenten). In 2013 is in het kader van het Energieakkoord afgesproken dat het bedrijfsleven uiterlijk in 2020 100 petajoule (PJ) energie bespaard moet hebben. Om deze nationale doelstelling alsnog te halen en om de handhaving eenvoudiger te maken zijn per sector zogenaamde erkende maatregelenlijsten (EML’s) opgesteld voor ondernemers en het bevoegd gezag (de regionale omgevingsdiensten en gemeenten).

Op wie slaat deze plicht?

Deze plicht geldt per inrichting en geldt voor de drijver van de inrichting. Dit kan zowel de eigenaar/verhuurder zijn als de huurder. Verder is de drijver niet per se degene die de maatregelen moet nemen. Hij is wel degene die communiceert met het bevoegd gezag. Bij huurpanden bepaalt het bevoegd gezag wie de ‘drijver van de inrichting’ is. Dat hangt af van de vraag wie (op basis van bijvoorbeeld het huurcontract) bij machte is de energiebesparende maatregelen te treffen: verhuurder, huurder of een combinatie. Bij een combinatie wordt de verhuurder aangesproken op gebouwgebonden en de huurder op proces-gebonden maatregelen. Soms moeten huurder en verhuurder nieuwe afspraken maken. Download “inrichting huurder verhuurder erkende maatregelen”.

Voor wie geldt de verplichting NIET?

De verplichting om alle energiebesparende maatregelen te nemen die zich binnen vijf jaar terugverdienen geldt niet voor:

  • Kleine energieverbruikers: met een jaarlijks elektriciteitsverbruik < 50.000 kWh en jaarlijks verbruik aan aardgasequivalenten van < 25.000 m;
  • Type C-inrichtingen: onder andere IPPC-bedrijven met energie-intensieve installaties;
  • Bedrijven onder het Europese CO2-emmissiehandelssysteem (ETS-bedrijven);
  • Glastuinbedrijven die deelnemen aan het CO2-vereveningssysteem.
  • MJA3-bedrijven.

Wetchecker

Met de Wetchecker energiebesparing kunt u gelijk checken of u een informatieplicht heeft en of u aan andere energiebesparingsverplichtingen moet voldoen.

Energiebesparingsplicht en erkende maatregellijsten (EML’s)

Om een praktische invulling te geven aan de wettelijke plicht én de discussie over de te nemen maatregelen en de bijbehorende terugverdientijden te slechten, zijn per branche erkende maatregellijsten – de zogenaamde EML’s – opgesteld door de overheid en de branches en doorgerekend door onafhankelijke partijen. Deze ELM’s maken onderdeel uit van bijlage 10 van de Activiteitenregeling. Dit heeft uiteindelijk voor onze sector (vakantie- en recreatieparken en campings, zwembaden, sporthallen, sportzalen, ijsbanen, sauna’s en sportvelden en combinaties daarvan) in 2016 geleid tot een lijst “Sport en Recreatie” met energiebesparingsmaatregelen die zich binnen 5 jaar terugverdienen. Deze lijst is door het ministerie van EZK recentelijk geactualiseerd en per 5 maart 2019 gepubliceerd in de Staatscourant en heeft een doorwerking gekregen naar onder andere ook jachthavens. 
Door deze maatregelen op deze lijst door te voeren - uiteraard voor zover relevant in uw onderneming - voldoet u aan de wet. Deze lijsten zijn niet verplicht. U mag alternatieve maatregelen nemen, als die maar minimaal dezelfde energiebesparing opleveren. De bewijslast daarvan ligt dan wel bij u. RECRON adviseert daarom zoveel mogelijk de maatregelen op de lijsten te volgen

Let op: 

Technische of economische randvoorwaarden

De EML’s kennen zogenaamde technische en economische randvoorwaarden, die zijn randvoorwaardelijk. Kijk daar goed naar. 

Zelfstandig of natuurlijk moment

Bij een maatregel wordt daarnaast aangegeven of deze geldt voor zelfstandig moment (u moet de maatregel gelijk nemen) of een natuurlijk moment (bijvoorbeeld later bij vervanging of verbouwing). Zo zullen bepaalde maatregelen alleen rendabel zijn als de maatregel op een natuurlijk moment wordt getroffen. Alleen als u toch al van plan bent het dak te vervangen, is dakisolatie rendabel. Wanneer een natuurlijk moment zich voordoet, is aan u. U bepaalt immers wanneer u het dak vervangt, groot onderhoud pleegt, of renoveert etc. U moet zich op dat moment realiseren, dat sprake is van een verplichting op basis van artikel 2.15.

Uitstellen van maatregelen of niet van toepassing zijn

Het is eventueel ook mogelijk met het bevoegd gezag afspraken te maken over uitstel van het nemen van maatregelen (middels een maatwerkvoorschrift). Dit kan bijvoorbeeld aan de orde zijn als u op korte termijn een verbouwingsplan gaat realiseren, waarin besparingsmaatregelen worden meegenomen. U kunt dan motiveren bij uw informatieplicht waarom u bepaalde maatregelen (nog) niet heeft genomen. Het is aan de handhaver (de regionale omgevingsdiensten) om dit op validiteit te beoordelen.

Doelmatig beheer en onderhoud (DBO)

Erkende maatregelen moeten goed beheerd worden om te besparen wat mogelijk is. Bij erkende maatregelen kan daarom zijn aangegeven welk onderhoud en beheer nodig is. Wie dat niet doet, voldoet niet aan artikel 2.15 van het Activiteitenbesluit. Het gaat bijvoorbeeld over het goed afstellen van installaties. Voor zowel bedrijven als toezichthouder ontstaat zo duidelijkheid, wat het toezicht op beheer en onderhoud bij erkende maatregelen inhoudt. De toezichthouder kan hierop handhaven.

De DBO-lijsten per EML vindt u hier: https://www.infomil.nl/onderwerpen/duurzaamheid-energie/energiebesparing/erkende-maatregelen/

Ook vakantiewoningen vallen onder de energiebesparingsplicht

In de oude lijst Sport en Recreatie vielen vakantiewoningen niet onder de EML. Deze uitzondering is in 2019 niet langer van toepassing. Het ministerie van EZK heeft bij de nieuwe lijst Sport en Recreatie vanaf 1 april 2019 de vakanatiewoningen ook onder de EML geplaatst.

EML onderdeel van Green Key

De verplichtingen van de EML's zijn ook verwerkt in de normenset van het Green Key keurmerk. Ondernemers van Green Key gecertificeerde bedrijven worden zo automatisch aan deze verplichtingen herinnerd en dit wordt in één moeite meegenomen in diverse energiebesparingsmaatregelen. 

Bij aanvullingen/wijzigingen van EML's zullen deze direct in de normenset verwerkt worden zodat Green Key gecertificeerde bedrijven altijd-up-to-date zijn.

Informatieplicht vóór 1 juli 2019 via eLoket!

De Tweede Kamer is eind 2018 akkoord gegaan met het toevoegen van de informatieplicht aan het Activiteitenbesluit Wet Milieubeheer. Dit betekent dat u naast uw energiebesparingsplicht ook een informatieplicht heeft via het eLoket van RVO.nl dat op 19 maart 2019 geopend is.

  • Vóór 1 juli 2019 moet u via het zogenaamde eLoket van RVO (digitaal hulpmiddel op de website van RVO) melden of u valt onder het activiteitenbesluit en welke maatregelen u heeft uitgevoerd.
  • De verwachting is dat het eLoket op korte termijn beschikbaar is op internet.

EED-ondernemingen (Europese Energie Efficiency-richtlijn)

EED-ondernemingen (dit zijn bedrijven/concerns met meer dan 50 miljoen jaaromzet en meer dan 250 fte) hebben iets langer nog de tijd. Voor hen geldt dat zij elke vier jaar een energieaudit moeten doen en voor 5 december 2019 een rapportage over de informatieplicht moeten hebben ingediend.
Zie voor meer informatie: https://www.infomil.nl/onderwerpen/duurzaamheid-energie/energiebesparing/energie-efficiency/

Energieverbruik

U voert op basis van uw energieverbruik over 2017 of 2018 (u mag kiezen) uw gas en elektraverbruik in. Is uw verbruik lager dan 25.000 kuub gas(equivalenten) en lager dan  50.000 kWh aan elektra, dan hoeft u niet verder te gaan. Is het gebruik gelijk of hoger, dan gaat u verder met het invoeren van uw gegevens, de genomen maatregelen en schrijft u de eventuele motivatie neer bij nog niet genomen maatregelen.

Belangrijk om te weten: Artikel 2.15 gaat over besparing van energie in welke vorm dan ook. Hoe of door wie de energie is opgewekt (duurzaam of niet, zelf of een ander), doet niet ter zake. U mag zelf opgewekte energie dus niet van uw verbruik aftrekken.

Melden via E-herkenning

Voor het melden heeft u een E-herkenning nodig, de Digid voor ondernemers.

Heeft u nog geen E-herkenning, dan kunt u deze aanvragen. Hou er rekening mee dat hier enkele (werk)dagen overheen kunnen gaan.

Deze informatie is online beschikbaar op: https://www.eherkenning.nl/inloggen-met-eherkenning/middel-aanvragen  

Handhaving

Na 1 juli 2019 zal het Rijk de meldingen doorleiden naar de regionale omgevingsdiensten die bevoegd gezag zijn bij de handhaving. Het bevoegd gezag moet handhavend optreden als "een drijver" zich na een hercontrole nog steeds niet aan de wet houdt. Bijvoorbeeld door het opleggen van een last onder dwangsom. De hoogte van de dwangsombedrag is afhankelijk van de grootte van het bedrijf. Veelal gaat het om een bedrag vanaf 1.000 euro per overtreding.

Wat is een last onder dwangsom? De overtreder wordt de last (een bevel tot herstel van de overtreding) opgelegd om binnen een periode iets te doen of te laten, op straffe van een dwangsom. Dat is een bedrag dat die overtreder moet betalen als deze de overtreding niet binnen de gestelde periode herstelt. De last onder dwangsom moet ertoe leiden een overtreding ongedaan te maken of een voortduren van een overtreding te voorkomen. Handhavend optreden vanuit het bevoegd gezag geldt natuurlijk ook voor het niet voldoen aan de informatieplicht.

Advies RECRON

  • Begin tijdig met de inventarisatie van de te nemen maatregelen.
  • Hou er rekening mee dat externe bedrijven als installateurs het druk hebben met hun werkvoorraad in de eerste helft van 2019.
  • Vraag ook tijdig uw eventuele E-herkenning aan, want ook hier gaan enkele werkdagen overheen.
  • Registreer en vul in elk geval vóór 1-7-2019 de gegevens in.
  • Toon je goede wil!
  • Motiveer altijd als je een maatregel (nog) niet neemt.

Stappenplan in hoofdlijnen

Stappenplan op hoofdlijnen

  1. Bekijk de introductiefilm Informatieplicht Energiebesparing
  2. Gebruik het Stappenplan informatieplicht energiebesparing om te controleren of uw bedrijf of instelling aan de informatieplicht energiebesparing moet voldoen.
  3. Heeft u een informatieplicht gebruik dan de Erkende Maatregellijst (EML) Sport en Recreatie en bepaal welke maatregelen op deze lijst voor uw recreatiebedrijf van toepassing zijn. Voer de maatregelen die van toepassing zijn voor 1 juli 2019 uit. Het stappenplan is daarbij een hulpmiddel. Het echte rapporteren doet u in eLoket.
  4. Schaf tijdig eHerkeningsmiddel niveau 1 aan, voor zover u daar nog niet over beschikt. Hoe u dat moet doen, staat in het stappenplan.
  5. Loop voordat u gaat rapporteren de complete EML voor uw bedrijfstak door op uw genomen energiebesparende maatregelen. Zet dan op een rij welke energiebesparende maatregelen u heeft genomen die voor uw bedrijf of instelling een terugverdientijd hebben van 5 jaar of minder.
  6. Rapporteer vóór 1 juli 2019 de door u genomen maatregelen in het eLoket.

Waar vindt u achtergrondinformatie?

Waar kan ik terecht met mijn vragen?

RVO

https://www.rvo.nl/over-ons/contact

RECRON

Arthur Helling
helling@recron.nl 
T 06 53 77 89 77

Marcel Tap
tap@recron.nl
T 06 53 15 15 74