Energietransitie in de recreatie

Alles over de energiebesparingsplicht én informatieplicht per 1 juli 2019

Op deze pagina treft u alle informatie aan over de energiebesparingsplicht en meldplicht op basis van artikel 2.15 van het Activiteitenbesluit Wet Milieubeheer. Circa 125.000 ondernemingen in Nederland vallen hieronder, waaronder ook veel recreatieondernemingen.

Voorgeschiedenis

Sedert 1993 staat in het Activiteitenbesluit van de Wet Milieubeheer dat ondernemingen energiebesparingsmaatregelen moeten nemen voor zover zij een energieverbruik hebben van 50.000 kWh aan elektra of meer dan 25.000 m3 aardgas(equivalenten). In 2013 is in het kader van het Energieakkoord afgesproken dat het bedrijfsleven uiterlijk in 2020 100 petajoule (PJ) energie bespaard moet hebben. Om deze nationale doelstelling alsnog te halen en om de handhaving eenvoudiger te maken zijn per sector zogenaamde erkende maatregelenlijsten (EML’s) opgesteld voor ondernemers en het bevoegd gezag (de regionale omgevingsdiensten).

Op wie slaat deze plicht?

Deze plicht geldt per inrichting en geldt voor de drijver van de inrichting. Dit kan zowel de eigenaar/verhuurder zijn als de huurder. Bij huurpanden bepaalt het bevoegd gezag wie de ‘drijver van de inrichting’ is. Dat hangt af van de vraag wie (op basis van bijvoorbeeld het huurcontract) bevoegd is de energiebesparende maatregelen te treffen: verhuurder, huurder of een combinatie. Bij een combinatie wordt de verhuurder aangesproken op gebouwgebonden en de huurder op proces-gebonden maatregelen. Soms moeten huurder en verhuurder nieuwe afspraken maken. Download “inrichting huurder verhuurder erkende maatregelen”.

Voor wie geldt de verplichting NIET?

De verplichting om alle energiebesparende maatregelen te nemen die zich binnen vijf jaar terugverdienen geldt niet voor:

  • Kleine energieverbruikers: met een jaarlijks elektriciteitsverbruik < 50.000 kWh en jaarlijks verbruik aan aardgasequivalenten van < 25.000 m;
  • Type C-inrichtingen: onder andere IPPC-bedrijven met energie-intensieve installaties;
  • Bedrijven onder het Europese CO2-emmissiehandelssysteem (ETS-bedrijven);
  • Glastuinbedrijven die deelnemen aan het CO2-vereveningssysteem.

Wetchecker

Met de Wetchecker energiebesparing kunt u gelijk checken of u een informatieplicht heeft en of u aan andere energiebesparingsverplichtingen moet voldoen.

Energiebesparingsplicht en erkende maatregellijsten (EML’s)

Om een praktische invulling te geven aan de wettelijke plicht én de discussie over de te nemen maatregelen en de bijbehorende terugverdientijden te slechten, zijn per branche erkende maatregellijsten – de zogenaamde EML’s – opgesteld door de overheid en de branches en doorgerekend door onafhankelijke partijen. Deze ELM’s maken onderdeel uit van bijlage 10 van de Activiteitenregeling. Dit heeft uiteindelijk voor onze sector (vakantie- en recreatieparken en campings, zwembaden, sporthallen, sportzalen, ijsbanen, sauna’s en sportvelden en combinaties daarvan) in 2016 geleid tot een lijst “Sport en Recreatie” met energiebesparingsmaatregelen die zich binnen 5 jaar terugverdienen. Door deze maatregelen op deze lijst door te voeren - uiteraard voor zover relevant in uw onderneming - voldoet u aan de wet. Deze lijsten zijn niet verplicht. U mag alternatieve maatregelen nemen, als die maar minimaal dezelfde energiebesparing opleveren. De bewijslast daarvan ligt dan wel bij u. RECRON adviseert daarom zoveel mogelijk de maatregelen op de lijsten te volgen. Download: "Sport en Recreatie Staatscourant 5 juli 2016".

Let op: 

Technische of economische randvoorwaarden

De EML’s kennen zogenaamde technische en economische randvoorwaarden, die zijn randvoorwaardelijk. Kijk daar goed naar. Bij een HR-ketel bijvoorbeeld is een technische randvoorwaarde dat condens- en rookgasafvoer mogelijk is. Als dat niet kan, is de maatregel niet van toepassing.

Zelfstandig of natuurlijk moment

Bij een maatregel wordt daarnaast aangegeven of deze geldt voor zelfstandig moment (u moet de maatregel gelijk nemen) of een natuurlijk moment (bijvoorbeeld later bij vervanging of verbouwing). Zo zullen bepaalde maatregelen alleen rendabel zijn als de maatregel op een natuurlijk moment wordt getroffen. Alleen als u toch al van plan bent het dak te vervangen, is dakisolatie rendabel. Wanneer een natuurlijk moment zich voordoet, is aan u. U bepaalt immers wanneer u het dak vervangt, groot onderhoud pleegt, of renoveert etc. U moet zich op dat moment realiseren, dat sprake is van een verplichting op basis van artikel 2.15.

Uitstellen van maatregelen of niet van toepassing zijn

U mag maatregelen ook uitstellen, als u bijvoorbeeld een concreet verbouwingsplan heeft dat later (binnen een redelijke termijn) zal worden uitgevoerd en waarin deze besparingsmaatregelen zijn opgenomen. U kunt dan motiveren bij uw informatieplicht waarom u bepaalde maatregelen (nog) niet heeft genomen. Het is aan de handhaver (de regionale omgevingsdiensten) om dit op validiteit te beoordelen.

Bepaalde maatregelen kunnen energetisch invloed op elkaar hebben. Het is daarom mogelijk dat bepaalde erkende maatregelen niet van toepassing zijn, omdat door het treffen van andere erkende maatregelen de terugverdientijd hoger wordt dan vijf jaar. Erkende maatregelen kunnen op basis hiervan alternatieven zijn van elkaar. Waar relevant is dat per maatregel aangegeven.

Doelmatig beheer en onderhoud

Erkende maatregelen moeten goed beheerd worden om te besparen wat mogelijk is. Bij erkende maatregelen kan daarom zijn aangegeven welk onderhoud en beheer nodig is. Wie dat niet doet, voldoet niet aan artikel 2.15 van het Activiteitenbesluit. Het gaat bijvoorbeeld over het goed afstellen van installaties. Voor zowel bedrijven als toezichthouder ontstaat zo duidelijkheid, wat het toezicht op beheer en onderhoud bij erkende maatregelen inhoudt. De toezichthouder kan hierop handhaven.

Ook vakantiewoningen vallen onder de energiebesparingsplicht

De besparingsplicht geldt NIET voor vakantiewoningen (bungalows, chalets, safaritenten etc.), omdat deze verblijfsobjecten qua materiaalgebruik, juridisch eigendom, gebruiksduur etc. zo van elkaar verschillen dat hier voorlopig geen eenduidige en uniforme lijsten voor te maken zijn. Maar de algehele besparingsplicht is ook hierop wel van toepassing op basis van artikel 2.15 van het Activiteitenbesluit. Afhankelijk van juridisch eigendom, materiaalgebruik, verhuurperiode, bezettingcijfers zal bekeken moeten worden of maatregelen genomen moeten worden en/of ze binnen 5 jaar zijn terug te verdienen zijn. De energiebesparingsplicht aan de hand van de EML’s geldt dus vooral voor uw centrale voorzieningen, zoals het zwembad, het kantoor, de receptie, het restaurant, de parkwinkel etc. Download “informatieplicht energiebesparing

EML onderdeel van Green Key

De EML’s zijn opgenomen in de nieuwe normenset voor de Green Key per januari 2019. 

Informatieplicht vóór 1 juli 2019 via eLoket!

De Tweede Kamer is eind 2018 akkoord gegaan met het toevoegen van de informatieplicht aan het Activiteitenbesluit Wet Milieubeheer. Het wetsvoorstel is nu voor advies aan de Raad van State voorgelegd. Dit betekent dat u naast uw energiebesparingsplicht ook een meldingsplicht heeft via eLoket van RVO.nl.

  • Vóór 1 juli 2019 moet u via het zogenaamde eLoket van RVO (digitaal hulpmiddel op de website van RVO) melden of u valt onder het activiteitenbesluit en welke maatregelen u heeft uitgevoerd.
  • De verwachting is dat het eLoket eind februari 2019 beschikbaar is op internet.

EED-ondernemingen (Europese Energie Efficiency-richtlijn)

EED-ondernemingen (dit zijn bedrijven/concerns met meer dan 50 miljoen jaaromzet en meer dan 250 fte) hebben iets langer nog de tijd. Voor hen geldt dat zij elke vier jaar een energieaudit moeten doen en op zijn laatst op 5 december 2019 een rapport bij het bevoegd gezag moeten hebben ingeleverd. Zie voor meer informatie: https://www.infomil.nl/onderwerpen/duurzaamheid-energie/energiebesparing/energie-efficiency/

Energieverbruik op basis van energienota's

U voert op basis van uw energienota’s over 2017 of 2018 (u mag kiezen) uw gas en elektraverbruik in. Is uw verbruik lager dan 25.000 kuub gas(equivalenten) of 50.000 kWh aan elektra, dan hoeft u niet verder te gaan. Is het gebruik gelijk of hoger, dan gaat u verder met het invoeren van uw gegevens, de genomen maatregelen en schrijft u de eventuele motivatie neer bij nog niet genomen maatregelen.

Belangrijk om te weten: Artikel 2.15 gaat over besparing van energie in welke vorm dan ook. Hoe of door wie de energie is opgewekt (duurzaam of niet, zelf of een ander), doet niet ter zake.

Melden via E-herkenning

Voor het melden heeft u een E-herkenning nodig, de Digid voor ondernemers.

Heeft u nog geen E-herkenning, dan kunt u deze aanvragen. Hou er rekening mee dat hier enkele (werk)dagen overheen kunnen gaan.

Zie hiervoor ook de informatie op de website van RVO die naar verwachting medio januari 2019 beschikbaar komt.

Handhaving

Na 1 juli 2019 zal het Rijk de meldingen doorleiden naar de regionale omgevingsdiensten die bevoegd gezag zijn bij de handhaving. Het bevoegd gezag moet handhavend optreden als "een drijver" zich na een hercontrole nog steeds niet aan de wet houdt. Bijvoorbeeld door het opleggen van een last onder dwangsom. De hoogte van de dwangsombedrag is afhankelijk van de grootte van het bedrijf. Veelal gaat het om een bedrag vanaf 1.000 euro per overtreding.

Wat is een last onder dwangsom? De overtreder wordt de last (een bevel tot herstel van de overtreding) opgelegd om binnen een periode iets te doen of te laten, op straffe van een dwangsom. Dat is een bedrag dat die overtreder moet betalen als deze de overtreding niet binnen de gestelde periode herstelt. De last onder dwangsom moet ertoe leiden een overtreding ongedaan te maken of een voortduren van een overtreding te voorkomen. Handhavend optreden vanuit het bevoegd gezag geldt natuurlijk ook voor het niet voldoen aan de informatieplicht.

Advies RECRON

  • Begin tijdig met de inventarisatie van de te nemen maatregelen.
  • Hou er rekening mee dat externe bedrijven als installateurs het druk hebben met hun werkvoorraad in de eerste helft van 2019.
  • Vraag ook tijdig uw eventuele E-herkenning aan, want ook hier gaan enkele werkdagen overheen.
  • Registreer en vul in elk geval vóór 1-7-2019 de gegevens in.
  • Toon je goede wil!
  • Motiveer altijd als je een maatregel (nog) niet neemt.

Waar vindt u achtergrondinformatie?

Waar kan ik terecht met mijn vragen?

RVO

https://www.rvo.nl/over-ons/contact

RECRON

Arthur Helling
helling@recron.nl 
T 06 53 77 89 77

Marcel Tap
tap@recron.nl
T 06 53 15 15 74